( 638 ) . كرته : به ضم اول و سكون ثانى و كسر ثالث ، به معنى پيراهن است و در عربى به آن قميص مىگويند . منظور از جمله مذكور اين است كه در تابستان به علت اعتدال هوا ، پوشيدن يك پيراهن كافى است و اگر بيش از يك پيراهن هم پوشيده شود ، گرما شخص را ناراحت نمىكند . ( م ) ( 639 ) . در تخمين طول درياچه اشتباه شده يا علنا مبالغه گرديده است . تخمين 30 فرسخ ( 120 ميل ) براى عرض آن نيز ، حتى اگر پهن‌ترين قسمت باشد بسيار زياد است . ( 640 ) . اگر منظور بيست روز مسافرت از طريق جاده باشد ، اين بيان دور از حقيقت نيست . در مورد برخى اظهارات راجع به ايسيغ‌گول ، ر . ك : ص 217 ، پىنوشت شماره 283 . ( 641 ) . اين فصل با پنج سطر نثر مسجع ( كه حذف گرديده ) شروع مىشود و بيانگر آن است كه خان در اين دنيا تا چه حدّ طالب شهرت بوده و در آن دنيا « مكان رفيعى » مىخواسته است . - راس [ توضيح مترجم انگليسى كه عبارت « چون . . . خان لازم بود » را حذف كرده است . ( م ) ] ( 642 ) . ظاهرا منظور فرغانه است . تنها عبارت « آن ولايت » به كار رفته است . ( 643 ) . 928 ( م ) . ( 644 ) . ظاهرا كلمه‌اى افتاده ، مثلا بايد چنين مىبود : « و جهاندارى را جهاندار تواند بود » ( م ) . ( 645 ) . يك بيت از سعدى و پنج سطر نثر مسجع و شعر حذف گرديده است . - راس [ توضيح مترجم انگليسى در حذف عبارات « كس . . . سبوى من رسيد » ( م ) ] . ( 646 ) . اين فصل با پنج سطر نثر مسجع آغاز مىگردد كه صرفا در رابطه با « توبه » است . - راس [ توضيح مترجم انگليسى كه عبارت « كه هدايتى . . . حضرت خان است كه » را حذف كرده است . ( م ) ] ( 647 ) . سورهء التحريم : آيه 8 ( م ) . ( 648 ) . موفقيت چيز عزيزى است كه اعطا نمىشود مگر بر بنده عزيز . ( م ) ( 649 ) . بيش از چهار سطر در رابطه با توبه حذف گرديده است . - راس [ توضيح مترجم انگليسى در رابطه با حذف عبارت « بيت . . . لطيف و غريب است . ( م ) ] ( 650 ) . يعنى « توبوا الى اللّه تو » - 929 ، و « به » - 7 كه پس از اين هفت سال آيه كامل و به صورت تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً - 936 ( م ) . ( 651 ) . مشايخ يسويه پيروان شخصى به نام شيخ احمد ، معروف به حضرت خواجه احمد يسّى ) issay ( بودند كه بنيانگذار فرقه جهريه بود و در حدود 1120 ميلادى درگذشت . به گفته آقاى شويلر كه آرامگاه او را در تركستان زيارت كرده ، وى از مشهورترين قدّيسين آسياى ميانه و مخصوصا پير قرقيزهاست . شهر تركستان ، نزديك ساحل راست سيحون ، به جاى يسّى ساخته شده است . هنوز مسجد « حضرت » در آنجا ديده مىشود كه تيمور در اواخر قرن پانزدهم آن را بر روى بقعه شيخ احمد ساخته و سپس در نيمه سده شانزدهم ، عبد اللّه خان دوم ، خان مشهور اوزبك ، آن را بازسازى كرده است . اين مسجد يكى از مقدس‌ترين مساجد آسياى ميانه محسوب مىگردد . ر . ك : شويلر ، 1 ، صص 72 - 70 . ( 652 ) . دو بيت شعر و چهار سطر عبارت مسجع در اينجا حذف شده است . همه اينها نيز شامل همان مطالبى است كه در عبارات قبل گفته شده . [ توضيح مصحح انگليسى در حذف عبارات « بيت . . . الامجاد . ( م ) ] ( 653 ) . سورهء البقرة : آيه 222 . ( 654 ) . قوچقار ، قوشقور ، يا رودخانه گوچگر ، يكى از شاخه‌هاى بزرگ سرچشمه چو است . دره آن به سوى جنوب غربى ايسّى گول كشيده شده و ظاهرا براى برپايى اردوگاه ، مناسب و از نظر مرتع ، مطلوب مغولان است . ر . ك : نقشه . [ منظور نقشه ضميمه است كه در نسخه انگليسى مورد استفاده ما ، موجود نيست . ( م ) ] ( 655 ) . حكايت بىربطى در مورد برخى از مشايخ كه ترجمه شد . [ توضيح مترجم انگليسى در حذف عبارت « چنانچه . . . راه درآمد . ( م ) ]